Tegoroczna edycja Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach na trzy dni dała przestrzeń do najważniejszych debat o państwie. W agendzie nie zabrakło więc rozmów o bezpieczeństwie i transformacji energetycznej, których fundamentem będzie pierwsza polska elektrownia jądrowa. Spółka Polskie Elektrownie Jądrowe była reprezentowana w trzech panelach przez Wiceprezes Zarządu Bogumiłę Ożarską-Karbowiak, Pełnomocnika Zarządu ds. Wsparcia Rozwoju Rynku Grzegorza Maja oraz Dyrektora Projektu i Dyrektora Wykonawczego Wojciecha Śpiewaka. Ich wystąpienia, choć dotyczyły różnych aspektów realizowanej przez nas inwestycji, pokazały, jak projekt przechodzi z fazy planowania w wykonanie.
Atom jako filar transformacji
Atom odmieniano na kongresie przez wszystkie przypadki. W panelach poświęconych energetyce zgodnie wybrzmiewało, że energetyka jądrowa będzie stanowić filar transformacji energetycznej i bezpieczeństwa całego systemu. Podczas panelu Atom – nowe otwarcie Wojciech Śpiewak mówił o aktualnym etapie realizacji naszej inwestycji i wyzwaniach stojących przed projektem w kolejnych miesiącach. Podkreślił, że najbliższym przełomowym momentem będzie rozpoczęcie prac w ramach negocjowanego kontraktu EPC (ang. Engineering, Procurement, Construction), oznaczające przejście z fazy przygotowań do pełnej realizacji inwestycji. Zwrócił także uwagę na globalny renesans energetyki jądrowej, który motywuje polskie firmy do wzmacniania posiadanych kompetencji, co przekłada się na bezpieczeństwo i odporność łańcuchów dostaw.
Globalny renesans atomu działa na naszą korzyść. Dostawcy i wykonawcy inwestują w kompetencje, co wzmacnia łańcuch dostaw, zamiast go ograniczać.
Wojciech Śpiewak, Dyrektor Projektu i Dyrektor Wykonawczy, Polskie Elektrownie Jądrowe
Postępy w realizacji projektu budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej były również przedmiotem dyskusji w panelu Energetyka jądrowa z udziałem Wiceprezes Zarządu Bogumiły Ożarskiej‑Karbowiak. Nie zabrakło w nim pytań o negocjacje kontraktu EPC. Wiceprezes PEJ zaznaczyła, że złożoność dokumentu wynika m.in. z potrzeby dochowania zarówno przewidzianego harmonogramu, jak i budżetu i przy należytym zabezpieczeniu interesu Skarbu Państwa, w tym poziomu local content. Co istotne, wskazała także działania spółki służące redukcji ryzyk – m.in. zawarcie aneksu do umowy EDA umożliwiającego realizację części prac przewidzianych pierwotnie dla kontraktu EPC czy też podpisanie przez Bechtel umowy na kluczowe elementy wyposażenia elektrowni o długim czasie produkcji.
Nasz projekt jądrowy postępuje zgodnie z harmonogramem. Kolejne etapy realizowane są według przyjętego planu, a przed nami dalsze przygotowania placu pod prace ciężkiego sprzętu, czyli etap bezpośrednio poprzedzający właściwe prace budowlane.
Bogumiła Ożarska‑Karbowiak, Wiceprezes Zarządu, Polskie Elektrownie Jądrowe
Biznes, kadry, nauka
W panelu Local content w atomie PEJ reprezentował Grzegorz Maj, Pełnomocnik Zarządu ds. Wsparcia Rozwoju Rynku, który podkreślił, że zaangażowanie krajowych firm jest jednym z fundamentów budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, a nie jego dodatkiem. Ambicją spółki jest bowiem jak największy udział polskich przedsiębiorstw w projekcie.
Jak wskazywał, potencjał ten już dziś znajduje potwierdzenie w liczbach. Setki firm znajdują się w bazach kwalifikacyjnych konsorcjum Westinghouse-Bechtel i PEJ. Na uwagę zasługuje również, że sześć dużych polskich spółek przemysłowych wkrótce rozpocznie ostatni etap wymagającego procesu certyfikacyjnego NQA-1, potwierdzającego ich gotowość do pracy przy budowie tzw. wyspy jądrowej. To pokazuje, że potencjał krajowego rynku jest realny, a nie deklaratywny.
Dodatkowo, Grzegorz Maj podkreślił, że prócz biznesu, local content ma jeszcze dwa wymiary – kadry i naukę. Dlatego PEJ aktywnie angażują się w budowę zaplecza kadrowego – we współpracy z uczelniami, instytutami badawczymi i szkołami technicznymi przygotowują przyszłe kadry – zarówno inżynierów, jak i pracowników technicznych do pracy przy budowie i obsłudze elektrowni. Szacuje się, że w szczytowym momencie przy projekcie pracować będzie ponad 10 tys. osób, a łącznie przez plac budowy przewinie się około 24 tys. pracowników.
Local content to trzy filary: przemysł, kadry i nauka. Celem jest nie tylko udział polskich firm w projekcie, ale trwałe osadzenie know‑how w Polsce i rozwój kompetencji na lata.
Grzegorz Maj, Pełnomocnik Zarządu ds. Wsparcia Rozwoju Rynku, Polskie Elektrownie Jądrowe
Kompetencje na dekady
Zarówno w części poświęconej strategicznemu zarządzaniu projektem, jak i w dyskusji o local content, wyraźnie wybrzmiał długofalowy charakter inwestycji. Budowa elektrowni jądrowej to nie tylko produkcja energii, ale impuls rozwojowy dla przemysłu, nauki i rynku pracy. Zdobyte kompetencje mają zwiększyć szanse polskich firm na udział nie tylko w kolejnych inwestycjach jądrowych w Polsce, ale na całym świecie.
